Ô nhiễm nguồn nước ở TP Sơn La: Dừng lại ở xử phạt, nhắc nhở qua loa?

27/10/2015

MT&ĐS – Mấy năm qua, cứ đúng vào vụ thu hoạch cà phê, nguồn nước cung cấp cho hơn 11 nghìn hộ dân của TP. Sơn La và các cơ quan đóng trên địa bàn lại bị ô nhiễm bởi cơ sở chế biến cà phê ở trên đầu nguồn. Sự coi thường, bất chấp pháp luật của các cơ sở này cần phải được kiên quyết xử lý dứt điểm.

Coi thường chính quyền, bất chấp luật pháp ?!

Trong tháng 10, các Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh, Cty CP Cấp nước Sơn La lại tiến hành “kiểm tra, đánh giá mức độ gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt của Thành phố” đối với cơ sở chế biến nông sản, cà phê tại bản Đông Hưng, xã Muổi Nọi, huyện Thuận Châu. Đây là cơ sở được cho là nguyên nhân trực tiếp gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt của TP. Sơn La; nhưng đã nhiều năm nay, qua rất nhiều lần kiểm tra của các cơ quan chức năng, cơ sở này vẫn không khắc phục sai phạm mà còn ngang nhiên hoạt động khi không có đủ nhiều điều kiện để sản xuất.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Tiến Hán, Phó Giám đốc Cty CP Cấp nước Sơn La cho biết: Ngày 12/10/2015, Cty CP Cấp nước Sơn La đã có Công văn số 232/CV-CN gửi Ban chỉ đạo cấp nước an toàn tỉnh, UBND TP. Sơn La, huyện Thuận Châu, Sở Tài nguyên và Môi trường Sơn La, Phòng PC49 Công an tỉnh Sơn La về tình trạng ô nhiễm nguồn nước chảy về Nhà máy Nước TP. Sơn La trên địa bàn huyện Thuận Châu và xã Chiềng Cọ, Chiềng Đen thuộc TP. Sơn La. Nhà máy nước TP. Sơn La đã phải ngừng sản xuất 2 lần vào ngày 5 và 11/10, mỗi lần gần 6 giờ. Qua kiểm tra thực tế ngày 6 và ngày 12/10, đoàn kiểm tra của Cty CP Cấp nước Sơn La không phát hiện được cơ sở nào đang xả trực tiếp nước thải vào nguồn nước. Nhưng đến ngày 18 và 19/10, Nhà máy nước tiếp tục bị ô nhiễm nước thải cà phê với chu kỳ tương tự, trong đó: ngày 18 ngừng sản xuất 4,5 giờ (từ 4 giờ 30 phút đến 9 giờ), ngày 19 ngừng sản xuất gần 15 giờ (từ 5 giờ đến 20 giờ). Các các sự việc trên có thể khẳng định: Có cơ sở sản xuất cà phê đã cố tình xả trộm nước thải cà phê chưa qua xử lý vào nguồn nước.

Ngày 19/10, phóng viên Báo Sơn La cùng với cán bộ Phòng Tài nguyên Môi trường (TP. Sơn La), Phòng Cảnh sát PCTP về môi trường (PC49, Công an tỉnh Sơn La), Phòng Hạ tầng Kỹ thuật (Sở Xây dựng), đại diện Cty CP Cấp nước Sơn La kiểm tra hiện trạng khu vực xã Bon Phặng, xã Muổi Nọi (Thuận Châu) và xã Chiềng Đen, xã Chiềng Cọ (Thành phố). Đáng chú ý là cơ sở Thu Thủy tại bản Đông Hưng xã Muổi Một (Thuận Châu) đã và đang tổ chức sơ chế cà phê với công suất trên 20 tấn quả cà phê/ngày. Đây là cơ sở đã bị UBND huyện Thuận Châu đình chỉ hoạt động sản xuất kinh doanh theo Quyết định số 6259/QĐ-UBND ngày 2-12-2014 của UBND huyện Thuận Châu do không có giấy phép, không có cam kết bảo vệ môi trường được xác nhận theo quy định, không có giấy phép xây dựng, sử dụng đất sai mục đích.

Theo quan sát của phóng viên, cơ sở Thu Thủy có vị trí tiếp giáp ngay với suối chảy về hang Tát Tòng. Với diện tích xưởng khoảng 1.500 m2 gồm 1 dàn máy sát, tuốt vỏ cà phê, 2 lò xấy cà phê, 1 kho chứa đựng, 1 sân phơi cà phê, 1 ao chứa nước mưa, nước diện tích khoảng 150m2, 3 ao chứa nước thải, rửa, sàng, đãi cà phê mỗi ao rộng khoảng 200 m2. Cả hồ chứa nước thải đều có màu đen và bốc mùi hôi thối khó chịu. Hiện cơ sở Thu Thủy đang tiếp tục đầu tư, lắp đặt máy móc, thiết bị chế biến để tăng công suất. Có thể khẳng định, cơ sở chế biến Thu Thủy là điểm có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường rất cao đối với nguồn nước chảy về TP. Sơn La.

Cố tình vi phạm

Vào hồi 2h 34 phút ngày 22/10/2015, cơ sở chế biến nông sản, cà phê Thu Thủy đã bị cán bộ Phòng Cảnh sát PCTP về môi trường (Công an tỉnh Sơn La) kiểm tra và bắt quả tang khi cơ sở này đang có hành vi xả nước thải chưa qua xử lý ra khu đồi cách đó 200 m. Khi phóng viên phỏng vấn, ông Phạm Thu, Giám đốc Doanh nghiệp tư nhân Thu Thủy hồn nhiên trả lời: “Thực tế mình không biết cái này có ảnh hưởng gì đến đời sống của nhân dân hay không. Hiện tại doanh nghiệp đang gặp khó khăn về tài chính, để đầu tư bể xử lý nước thải cần khoản tiền lớn, doanh nghiệp không đủ sức làm. Hiện tại doanh nghiệp mới đang tiến hành đào các hố để xả nước thải xuống…”

Ngược lại thời gian (cũng ở cơ sở này) ngày 17/9/2014, UBND huyện Thuận Châu đã phối hợp với Ban chỉ đạo cấp nước tỉnh Sơn La, UBND thành phố Sơn La tiến hành kiểm tra và phát hiện cơ sở có dấu hiệu gây ô nhiễm môi trường. Đoàn đã lập biên bản vi phạm và yêu cầu chủ cơ sở khắc phục ngay hậu quả gây ô nhiễm, không được xả thải trực tiếp ra môi trường. Ngày 29/9/2014, UBND huyện Thuận Châu thành lập Đoàn công tác (Quyết định số 5060/QĐ-UBND) kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai, môi trường, xây dựng và sản xuất. Qua kiểm tra phát hiện các vi phạm: Cơ sở sử dụng đất sai mục đích, hiện trạng đất sử dụng tại thời điểm kiểm tra là đất dịch vụ chế biến nông sản nhưng trên giấy tờ là đất nông nghiệp; kinh doanh không đúng Giấy chứng nhận kinh doanh đã cấp; cơ sở chế biến nông sản chưa được cấp giấy phép xây dựng. Ngày 7/11/2014, cơ sở này tiếp tục có các hành vi vi phạm hành chính như: Đổ chất thải sản xuất, bã cà phê trực tiếp ra môi trường tại khu đất đối diện cơ sở; hút, đổ chất thải trực tiếp ra ao trên đồi phía bên ngoài đối diện cơ sở, ao không được xử lý lót bạt, thành, đáy ao bằng đất.

Đã có nhiều biện pháp xử lý vi phạm hành chính đối với cơ sở chế biến nông sản, cà phê ở bản Đông Hưng, xã Muổi Nọi (Thuận Châu), như: Ngày 26/9/2014, Phòng Cảnh sát PCTP về Môi trường (Công an tỉnh) đã ra Quyết định số 463/QĐ-XPVPHC xử phạt chủ cơ sở có hành vi xả thải có chứa thông số môi trường nguy hại vào môi trường với số tiền 15.300.000 đồng; buộc khắc phục ngay tình trạng xả trực tiếp nước thải nguy hại ra môi trường. UBND huyện Thuận Châu cũng đã ban hành Quyết định 5508/QĐ-XPVPHC xử phạt hành chính 1.000.000 đồng do cơ sở không thực hiện đầy đủ một trong các nội dung cam kết bảo vệ môi trường và nhiều quyết định xử phạt hành chính, thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh… Nhưng cơ sở vẫn ngang nhiên hoạt động ???.

Để khắc phục tình trạng ô nhiễm nguồn nước của Nhà máy Nước Sơn La, ngày 17/11/2014, UBND tỉnh Sơn La đã có Công văn số 3308/UBND-KTN giao Công an tỉnh, Sở Xây dựng, Sở Tài Nguyên và Môi trường, UBND Thành phố, Thuận Châu, Cty CP Cấp nước Sơn La có các biện pháp xử lý, khắc phục như: Tạm đình chỉ hoạt động chế biến cà phê quả tươi đối với các cơ sở chế biến cà phê tập trung trên lưu vực nguồn nước của hang Tát Tòng; đôn đốc, giám sát việc xử lý nước thải của các cơ sở chế biến cà phê tập trung; xây dựng Đề án xử lý ô nhiễm môi trường đối với hoạt động chế biến cà phê bằng phương pháp ướt tại các xã lưu vực nguồn nước của hang Tát Tòng…

Thay cho lời kết

Bắt đầu từ năm 2012 đến nay, năm nào Cty CP Cấp nước Sơn La đều phải ngừng cấp nước sinh hoạt bất thường do nguồn nước bị ô nhiễm từ nước thải của các cơ sở sản xuất và chế biến cà phê ở khu vực đầu nguồn. Việc ngừng hoạt động sản xuất của nhà máy đã gián đoạn cấp nước và ảnh hưởng trực tiếp tới hơn 11.000 hộ khách hàng và các cơ quan đóng trên địa bàn trung tâm Thành phố. Trước nguy cơ ô nhiễm các nguồn nước sinh hoạt ngày càng nghiêm trọng, đề nghị Ban Chỉ đạo cấp nước an toàn tỉnh, các ban ngành, UBND TP. Sơn La và UBND huyện Thuận Châu sớm có biện pháp cụ thể để ngăn ngừa tình trạng ô nhiễm nguồn nước của các trạm cấp nước nói chung và Nhà máy nước Thành phố nói riêng.

Nguồn:

Phong Lưu/baosonla.org.vn