Báo điện tử Bộ xây dựng Số ra ngày 10/08/2016

(Xây dựng) – Sau khi Báo Xây dựng phản ánh bức xúc của người dân TP Sơn La (tỉnh Sơn La) về việc đồng hồ nước quay do khí, ngày 03/8 phóng viên Báo Xây dựng đã có dịp trở lại Sơn La làm việc với lãnh đạo Cty CP Cấp nước Sơn La, đi tìm hiểu thực trạng hệ thống cấp nước của Cty và gặp gỡ đại diện chính quyền của tổ 12 và tổ 14 P.Quyết Thắng, TP Sơn La.

Khó khăn về nguồn vốn để phát triển

Cty CP Cấp nước Sơn La là DN đã cổ phần hóa hơn 11 năm nay. Từ năm 2005 đến nay DN luôn chủ động trong sản xuất kinh doanh cũng như đầu tư phát triển phục vụ nhu cầu dùng nước ngày càng tăng của người dân trong các đô thị của tỉnh. Tổng giám đốc Bùi Văn Đính cho biết, những năm gần đây Cty gặp phải rất nhiều khó khăn: Hệ thống cấp nước tại các đô thị trong toàn tỉnh hầu hết đều cũ nát, nhỏ lẻ và chắp vá do được đầu tư qua nhiều giai đoạn, bằng nhiều nguồn vốn khác nhau (ngoại trừ dự án ODA Pháp ở TP Sơn La, nhưng cũng đã đưa vào sử dụng được 14 năm nay); công nghệ áp dụng trước đây đều là công nghệ lạc hậu, đến nay hầu hết các hệ thống cấp nước đều xuống cấp trầm trọng, công suất và năng lực phục vụ của các Hệ thống đều đã quá tải trong khi đô thị phát triển rất nhanh (như ở TP Sơn La, Mai Sơn, Mộc Châu, Phù Yên, Sốp Cộp…), nhu cầu dùng nước tại các đô thị này đều tăng cao.

Mặc dù còn khó khăn về ngân sách nhưng tỉnh Sơn La cần sớm cụ thể hóa các chính sách của Chính phủ, có sự hỗ trợ để ngành nước Sơn La tháo gỡ khó khăn phục vụ nhân dân.

Đối với ngành cấp nước, vốn cho đầu tư phát triển là một nhu cầu rất lớn. Riêng với ngành cấp nước Sơn La, với hiện trạng của các Hệ thống cấp nước như vậy, nhu cầu vốn cho việc cải tạo nâng cấp cho các Hệ thống cũ nát và đầu tư mở rộng đáp ứng nhu cầu phát triển của đô thị là rất lớn. Thế nhưng mấy năm nay Cty vẫn loay hoay trong việc tìm kiếm các nguồn vốn (vốn vay thương mại trong nước, vốn ODA, vốn tài trợ nước ngoài…) nhưng vẫn chưa có kết quả. Để hỗ trợ đầu tư đối với các dự án công trình cấp nước, Chính phủ đã ban hành một số chính sách khuyến khích, ưu đãi cho lĩnh vực đầu tư được quy định tại Nghị định số 117/2007/NĐ-CP ngày 11/7/20017 và Nghị định sửa đổi, bổ sung số 124/2011/NĐ-CP ngày 28/12/2011 của Chính phủ về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch. Theo đó các dự án đầu tư cấp nước được hỗ trợ: Đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng ngoài hàng rào như đường vào, cấp điện; Chi phí bồi thường, GPMB khi triển khai dự án cấp nước; Một phần chi phí đầu tư xây dựng công trình khi triển khai dự án cấp nước cho những vùng đặc biệt khó khăn về nguồn nước, dân tộc ít người, miền núi và hải đảo. Đề xuất phần chi phí hỗ trợ đầu tư này được xác định trong điều kiện tuân thủ giá nước do UBND tỉnh quy định thì DN vẫn có lãi. Ưu tiên sử dụng các nguồn tài chính ưu đãi cho dự án đầu tư cấp nước như các quỹ, các khoản ngân sách hỗ trợ hoặc bảo lãnh cho các khoản vay ưu đãi (nếu có); Hỗ trợ lãi suất sau đầu tư nếu nhà đầu tư sử dụng nguồn vốn vay thương mại; Có sự hỗ trợ về giá nước khi UBND tỉnh quyết định giá bán thấp hơn giá thành được tính đúng tính đủ.

Thực hiện chính sách trên, nhiều tỉnh đã có sự quan tâm hỗ trợ tích cực cho ngành nước phát triển, nhưng đến nay những chính sách trên chưa được thực hiện ở Sơn La, bởi tỉnh còn nghèo.

Những ghi nhận và mong muốn của người dân

Hiện nay, tính riêng tại địa bàn TP Sơn La có 9 trạm xử lý nước với tổng công suất hơn 22 nghìn m3/ngđ, cung cấp cho khoảng 19.200 khách hàng. Tuy nhiên, điều đáng nói là để có được nguồn nước này, Cty phải sử dụng 12 nguồn nước nhỏ lẻ khác nhau (từ mó, giếng khoan) nằm rải rác trên khắp địa bàn TP. Để cấp nước tới các khu vực cao, xa của TP, hệ thống cấp nước phải làm việc với áp lực cao (gần 6 kg/cm2, thậm chí có hệ thống phải bơm qua đỉnh núi với áp lực 12kg/cm2). Phải sử dụng nhiều trạm bơm để trung chuyển và tăng áp. Điều này vừa làm cho giá thành của nước tăng cao, vừa không thể bơm nước thường xuyên 24/24h, đồng thời dễ gây ra hiện tượng tích khí trong đường ống dẫn nước.

Một vẫn xả khí được lắp đặt ở điểm cao nhất chỗ gãy góc trên hệ thống đường ống cấp nước tại TP.Sơn La.

3 năm trở lại đây, Cty đã tích cực ứng dụng công nghệ mới, cải tạo nâng cấp các trạm xử lý, hợp lý hóa mạng lưới, đã lắp đặt nhiều thiết bị trên mạng như: Thiết bị kiểm soát lưu lượng, kiểm soát áp lực (Scada) và cả các van xả khí, cho nên đã cải thiện đáng kể chất lượng nước cũng như chất lượng dịch vụ. Những khu vực cao xa trước đây rất khó khăn trong việc cấp nước nhưng đến nay đã đáp ứng cơ bản nhu cầu của người dân. Hiện tượng đồng hồ quay do khí cũng đã được khắc phục cơ bản, tuy nhiên ở một số tuyến ống Cty đang cải tạo chưa xong vẫn còn một số hộ còn có tình trạng bị khí quay qua đồng hồ. Cty vẫn đang tiếp tục rà soát và lắp đặt bổ sung thiết bị để khắc phục. Ông Bùi Văn Đính cho biết, bất kỳ người dân nào nếu có vấn đề gì chưa hài lòng cần phản ánh trực tiếp đến Cty, để Cty biết và khắc phục trong thời gian sớm nhất.

Qua ý kiến của ông Đoàn Xuân Tuyết – tổ trưởng tổ 12 và ông Lò Văn Ơn – tổ trưởng tổ 14 P.Quyết Thắng, TP Sơn La đã ghi nhận những nỗ lực của Cty CP Cấp nước Sơn La trong thời gian qua, khi mà dịch vụ cấp nước và mạng lưới cấp nước của DN đã được cải thiện đáng kể, mặc dù DN còn gặp khá nhiều khó khăn về nguồn nước, tình trạng ô nhiễm môi trường cũng như triển khai mạng lưới cấp nước tới những địa bàn vùng sâu, vùng xa. Đồng thời cũng nêu phản ánh của một số hộ dân chưa bằng lòng về thái độ và ứng xử của một số nhân viên trong Cty khi giao tiếp với khách hàng.

Ông Tuyết và ông Ơn cũng cho biết, mặc dù Cty CP Cấp nước Sơn La đã thông báo bằng văn bản các quyết định về điều chỉnh giá bán nước nhưng nhiều người dân mong muốn Cty công khai thông tin về giá nước, lịch trình cụ thể về giờ cấp nước tại từng khu vực, tổ dân cư, thủ tục lắp đặt máy nước… trên trang web chính thức của Cty, để người dân có thể cập nhật thường xuyên.

Thiết nghĩ, những mong muốn, nguyện vọng của người dân cũng là chính đáng. Cty cần phải tiếp tục đầu tư cải tạo nâng cao chất lượng nước cùng với chất lượng dịch vụ để ngày càng đáp ứng quyền lợi chính đáng của khách hàng.

Cấp nước tại TP Sơn La: Van xả khí cần được lắp đặt như thế nào?Giải thích về hiện tượng đồng hồ nước quay do khí tại địa bàn TP Sơn La như Báo Xây dựng số 59 (ra ngày 26/7/2016) đã nêu, ông Lê Văn Thịnh – chuyên gia xây dựng khuyến nghị: Nhà máy cấp nước cần lắp đặt ít nhất 1 van xả khí ở điểm cao nhất chỗ gãy góc để đảm bảo trong đường ống không có khí khi dừng bơm nước.Ông lý giải thế nào về hiện tượng đồng hồ nước quay do khí tại địa bàn Sơn La?– Đối với Sơn La có địa hình phức tạp cao độ các hộ dùng nước là khác nhau và đường ống dịch vụ thông thường là mạng cụt vì vậy rất hay xảy ra tình trạng như phóng viên đã trao đổi. Do đó, đối với 1 nhánh cấp nước trên địa bàn này phải lắp đặt ít nhất 1 van xả khí ở điểm cao nhất chỗ gãy góc, tức là chỗ làm thay đổi hướng dòng chảy, thì mới đảm bảo trong đường ống không có khí khi dừng bơm.Việc bơm nước gián đoạn, không liên tục trong ngày có làm sinh ra khí trong đường ống dẫn nước không, thưa ông?– Việc bơm nước gián đoạn, không liên tục trong ngày chính là nguyên nhân làm sinh ra khí trong đường ống dẫn nước, đặc biệt là đường ống phân phối và dịch vụ.Người dân ở những khu vực cao của TP Sơn La có thói quen khóa van lại khi hết giờ bơm nước và chỉ mở van sau giờ bơm nước 15 – 20 phút? Cách làm này có khắc phục triệt để tình trạng đồng hồ nước quay do khí?– Căn cứ vào mục 7 Điều 2.8 QCVN 07:2010 quy chuẩn hạ tầng kỹ thuật đô thị và Điều 8.10 và 8.11 TCVN 33:2006 tiêu chuẩn thiết kế đường ống và mạng lưới cấp nước thì van xả khí phải được lắp đặt ở phần trên của đoạn ống điểm cao gãy góc của đường ống theo phương trắc dọc. Vì vậy đối với đường ống truyền dẫn và ống phân phối thì phải lắp van xả khí ở vị trí cao nhất trên đường ống không quy định về khoảng cách mà phải lắp trên các đoạn ống cao gãy góc theo phương trắc dọc.Giải pháp của người dân chỉ là giải pháp tạm thời. Ở những khu vực có địa hình phức tạp, cao xa, việc cấp nước không liên tục do phải trung chuyển và tăng áp nhiều lần sẽ sinh khí nhiều hơn các khu vực khác. Do vậy, tại mỗi ống nhánh trong khu vực này cần phải lắp đặt 1 van xả khí là giải pháp triệt để khắc phục tình trạng trên.Xin cảm ơn ông!Thanh cao (thực hiện)

Thanh Nga